است كه پيروان زردشت را مسلمانان ، ثنويه شمرده‌اند يعنى معتقدان به دو مبدا « 1 » : » . امّا فيض گفته است عالم كون چه ذهنى و چه عينى و محسوس خير محض بوده و يا خير بر شر چيره‌گى دارد زيرا شرّ محض آفريده نشده زيرا از واجب الوجود و از رحمت واسعهء او بعيد است كه آفريدگار شر باشد امّا شرور در اين عالم و قضاى الهى بالعرض است نه در ذات زيرا او خير محض است بموجب اين آيه : « بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » كه در اين آيه بدون تعرض بذكر شر خير را به خود منسوب فرموده و در يكى از دعاها آمده : « و الخير فى يدك و الشرّ ليس اليك « 2 » » كه اضافه شرّ به خداوند نفى شده و اين دليل بر لاوجودى شرّ مىباشد . « در معنى عشق حقيقى » ص 75 اصول المعارف « نسخه مطبوع » فيض در وصل بعد از اصل گويد : « هر معلولى از علّت فاعلى و علّت غائى خالى نيست » « برهان » زيرا هر معلولى ممكن الوجود است و هر ممكن الوجود تا مقتضى و مرجّح نباشد بوجود نمىآيد و اين همان علّت غائى ايجاد است حتى چيزهائى كه به نظر ما بيهوده مىآيد داراى غايتى است اگر چه ظاهرا غايت عقلى نداشته باشد ، امّا بدون مبدا خيالى نيست و همين مبدا خيالى است كه موجب تحريك اشتياق نفس مىشود

--> ( 1 ) - - فيض در اين گفتار متأثر از گفتار استاد و مراد خود ملا صدراست ، ملا صدرا در شواهد الربوبية ص 251 - 255 در مبحث سعادت و شقاوت گويد : الوجودات متفاوتة . افضلها الحق الاول و ادونها الهيولى و الحركة و الزمان و ما يشبههما ، و اللّذة الكاملة متوقفة على المشاهدة لان الوجود لذيذ و كماله الذّ ، و ليس كلّ لذّة كما الحمار فى بطنه و فرجه و كمال ويژه نفس آن است كه با عقل كلّى اتحاد داشته باشد در آن حال صورة كل ، نظام اتم و خير فائض از مبدا كل در آن نقش مىبندد و آن نفس در جوهر خود عالم و عاقل است و لذت كمال نفس از لذّتهاى حسّى اين جهان كه در حكم لذّات بهائم است بمراتب قوىتر و بهتر است ليكن چون ما در بدن منغمر و آلودهء اغراض دنيوى هستيم آن‌ها را درك نمىكنيم . ( 2 ) - - ادعيه